“`html

“Trol” Kavramının Siyasi Arenadaki Yeri ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi İddianamesi

İnternet dünyasında “trol” terimi, bireylerin diğerlerini yanıltmayı, rahatsız etmeyi veya kışkırtmayı amaçlayan, alaycı ve bazen hakaret içeren paylaşımlar yapan kişiler için kullanılmaktadır. Bu kavram, sosyal medya platformlarının özellikle 2010’ların başlarında popüle olduğu dönemden itibaren oldukça yaygın hale gelmiştir. Bu süreç, politik senaryoların da bu kavramdan etkilendiği yıllara denk gelir. AK Parti’nin destekçisi oldukları iddia edilen bir grup anonim yorumcunun ortaya çıkmasıyla, bu hesaplar “Aktrol” olarak anılmaya başlamıştır.

“Trol” terimi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ile ilgili hazırlanan bir iddianame ile yeniden gündeme geldi; fakat bu seferki durum bir suçlama niteliğindeydi. İddianamede, 15 sosyal medya hesabının paylaşımları suç olarak kabul edilmekte ve bu hesaplar, siyasi eleştiriler ile yolsuzluk iddiaları üzerinden “örgüt lehine manipülatif faaliyet” kapsamında değerlendirilmektedir. “Eylem 19” başlıklı bölümde ise, reklamcılıkla uğraşan Emrah Bağdatlı’nın Karpuz Medya şirketi aracılığıyla bazı sosyal medya hesaplarına fon sağladığı ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi içindeki “trol yapılanmasını” desteklediği belirtilmektedir.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin resmi X hesabı ve CHP Grubu’nun hesaplarıyla birlikte, şüpheli olarak değerlendirilen hesapların hangi paylaşımlarının suçlama kapsamında olduğu merak konusu. İddianamede, 23 sosyal medya paylaşımında suç işlendiği iddia ediliyor. Bunlar arasında dikkat çekenler, İBB soruşturmasında tutuklu bir şüphelinin itirafçı ifadesi vermesi durumunda 2 milyon dolara tahliye olacağı yönündeki spekülasyonlarla ilgili yapılan eleştiriler yer alıyor. Bu olay “İBB borsası” olarak anılmakta ve bu başlık altında hakaret içermeyen 10 paylaşıma rastlanmaktadır.

Diğer ilgi çekici paylaşımlar arasında, 5 Kasım 2023’teki CHP’nin 38. Olağan Kurultayı’nda o dönemki genel başkan Kemal Kılıçdaroğlu’nun İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun önerisiyle seçim yarışından çekilmesi ve İmamoğlu’nun gözaltına alınması sürecindeki protestolarla ilgili tweet’ler bulunmaktadır.

Savcılık, “trol” olarak işaretlenen hesapların, hakaret veya nefret söylemi içermeden bilgi vermeye odaklı ve siyasi eleştiriler yapan paylaşımlar gerçekleştirdiğine yönelik bir değerlendirme yapmaktadır. İddianamede, Murat Ongun’a bağlı olarak hareket eden Emrah Bağdatlı’nın Karpuz Medya aracılığıyla sosyal medya hesaplarına fon sağladığı belirtilmektedir.

Trollüğün Siyasi Geçmişi

İBB iddianamesinde siyasi eleştirilerin “trol faaliyeti” olarak suçlanması, iktidar destekçisi söylemlerle geçmişte birçok önemli siyasi olayı etkiledi. Ahmet Davutoğlu’nun 2017’de istifa ettirilmesi gibi önemli gelişmeler, bazı anonim hesapların etkisiyle gerçekleştiği iddialarıyla gündeme gelmişti. Şimdi, trolleşmenin siyasi arenada nasıl bir araç haline geldiğini ve nasıl finanse edildiğini inceleyelim.

Mart 2014: 17-25 Aralık soruşturmalarının ardından, Mustafa Varank ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kızı Sümeyye Erdoğan arasındaki bir ses kaydında yürütülen sosyal medya kampanyasından bahsedilmektedir.
Ağustos 2014: O dönemdeki Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, kendisini hedef alan trol hesapların kimliğini öğrenmek için araştırmalar yapmıştır.
Mayıs 2015: BBC Türkçe ekibi, “Yeni Türkiye Dijital Ofisi” adı altında bir merkezin trol faaliyetleri yürüttüğünü bildirmiştir.
Ekim 2015: Hafıza Kolektifi, “Aktroller” olarak bilinen sosyal medya hesaplarının ağlarını incelemiştir.
29 Ocak 2016: Bülent Arınç, Cinema Türk’te katıldığı programda trol hesapların varlığını kabul etmiştir.
8 Mayıs 2016: Abdullah Gül’ün basın danışmanı, trol hesaplarla ilgili bilgiler vermiştir.
20 Ocak 2017: Twitter’da anonim bir kullanıcı, TBMM Genel Kurulu’ndan Periscope yayını yapmıştır.
7 Mayıs 2017: Yeni Şafak yazarı Salih Tuna, hükümet yanlısı hesaplardan hakaretler almıştır.
6 Haziran 2017: Davutoğlu, trol hesaplardan olumsuz etkilenmiştir.
15 Eylül 2021: Davutoğlu, trol hesaplarının iç siyasetteki etkisinden bahsetmiştir.
19 Ekim 2021: Osmanlı Ocakları’na ait bir yapı, sosyal medyada etkin olduğunu belirtmiştir.
30 Ocak 2022: Kılıçdaroğlu, trol raporunu basınla paylaşmıştır.
12 Ocak 2023: Özgür Özel, trol ordusuna dair ortaya çıkan yeni iddiaları gündeme getirmiştir.

Yargının İkili Yaklaşımı

İBB iddianamesinde siyasi eleştiriler ve yolsuzluk iddialarını hedef alan, hakaret içermeyen paylaşımların “trol” olarak sınıflandırılması, adalet mekanizmasındaki çifte standardı gözler önüne seriyor. Yıllar içinde, iktidar çevreleri tarafından yönetilen trol hesapları, pek çok nefret söylemi içeren içerik üretmiş ve ciddi siyasi olaya karışmışlardır. Ancak bu ağlar hakkında hiçbir adli işlem yapılmamıştır.

Öte yandan, İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu ve ekipleri hakkında yapılan suçlamalar, yargının iktidarın menfaatleri doğrultusunda hareket ettiğini düşündürmektedir. Bu durum, Türkiye’de yargının muhaliflere karşı daha sert uygulamalara yöneldiğini, iktidara yakın olanlara ise koruma sağladığını ortaya koymaktadır.

Sonuç olarak, yargının bağımsızlığı, bu tür durumlardan ciddi şekilde etkilenmekte ve adalet inancı giderek zayıflamaktadır. Trol kavramının siyasi bir silah olarak kullanılmaya devam etmesi, yargıda var olan adaletsizliklerin ve çifte standartların daha da derinleşmesine neden olmaktadır.