İran’da Kurtarma Operasyonu: Ahmedinejad, ABD ve İsrail’in Planlarında Ne Rol Oynadı?

Savaşın ilk aşamalarında İran’ın dini lideri Ali Hamaney ve diğer üst düzey yetkililerin öldürülmesinden sadece birkaç gün sonra, ABD Başkanı Trump, İran yönetiminin “içeriden birinin” devralmasının en iyi çözüm olabileceğini ifade etti. ABD ve İsrail, çatışmaya girerken özellikle dikkat çeken bir isme odaklanmıştı: Sert söylemleriyle tanınan eski İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad.

ABD’li yetkililer ve Ahmedinejad’ın yakınları, eski cumhurbaşkanının Tahran’daki evine düzenlenen İsrail saldırısında yaralandığını açıkladı. Ahmedinejad, 2005-2013 yılları arasında cumhurbaşkanlığı yaptığı dönemde “İsrail’i haritadan silme” çağrıları yapmasıyla biliniyordu. Aynı zamanda İran’ın nükleer programına verdiği destekle dikkat çeken Ahmedinejad, ABD’nin sert bir eleştirmeni olarak tanınmaktaydı.

Ev hapsinde tutulmasına rağmen, Ahmedinejad’ı kurtarma girişimi, İsrail’in İran hükümetini devirmek amacıyla geliştirdiği karmaşık bir planın bir parçasıydı. Ancak bazı ABD’li yetkililer, Ahmedinejad’ı yeniden iktidara getirme fikrine şüpheyle yaklaştı. New York Times’ın haberine göre, Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, savaş sırasında hedeflerine ulaşma süresini yanlış değerlendirmişti ve bu süreçte bazı yardımcıları bile bu riskli liderlik değişikliği planını inandırıcı bulmamıştı.

Ahmedinejad’ı kurtarma operasyonu, ABD ve İsrail’in onu yeni bir hükümetin potansiyel lideri olarak görmesinin bir diğer göstergesi oldu. Trump ve kabinesi, savaşın İran’ın nükleer, füze ve askeri yeteneklerini yok etmeye odaklandığını daha önce belirtmişti.

Savaşın ilk gününde Ahmedinejad’ın evinin bulunduğu bölgeye yapılan İsrail hava saldırısının, eski cumhurbaşkanını koruyan güvenlik güçlerini hedef aldığı ifade edildi. Her ne kadar saldırı, Ahmedinejad’ın evine ciddi bir zarar vermese de, sokağın girişindeki güvenlik karakolu tamamen yıkıldı. Saldırının ardından İran medyasında Ahmedinejad’ın öldüğüne dair yanlış haberler yayıldı. Ancak daha sonra resmi kaynaklar, eski cumhurbaşkanının hayatta olduğunu, yalnızca “korumalarının” öldüğünü bildirdi.

The Atlantic’te yayınlanan bir makaleye göre, Ahmedinejad, evine yapılan saldırıyı “hapishaneden kaçış operasyonu” olarak değerlendirdi ve sonrasında hükümet kontrolünden kurtuldu. Ahmedinejad’ın bir yakını, New York Times’a verdiği açıklamada, eski cumhurbaşkanının bu durumu kendisini özgürleştirme girişimi olarak gördüğünü doğruladı. Kaynak, ABD’li yetkililerin Ahmedinejad’ı İran’ı yönetebilecek ve ülkenin siyasi, sosyal ve askeri durumunu idare edebilecek bir figür olarak değerlendirdiğini belirtti.

Son yıllarda, Ahmedinejad hükümet liderleriyle sıkça çatıştı ve sadakati ile ilgili pek çok spekülasyon ortaya atıldı. Birçok başkanlık seçiminden diskalifiye edilen, yardımcıları tutuklanan Ahmedinejad, Tahran’ın doğusundaki Narmak semtindeki evinde giderek artan bir yalnızlık içinde yaşamaktaydı.