İran’da Riyalin Değer Kaybetmesi Protestolara Neden Oldu

İran’ın başkenti Tahran’da kapalı çarşı esnafının dolar karşısında rekor seviyede değer kaybeden riyalin ardından 28 Aralık’ta başlattığı protestolar 11. gününde ülkenin büyük bir bölümünü etkisi altına almış durumda.

6 Ocak itibarıyla 31 vilayetten en az 17’sinde protestoların düzenlendiğini belirten BBC, 7 Ocak Çarşamba günü Yargı Erki Başkanı Kulam Hüseyin Muhsini Ejei’nin, “İslam Cumhuriyeti’ne karşı düşmanca tavır sergileyenlere müsamaha gösterilmeyeceği” uyarısında bulunduğunu aktardı.

Reuters haber ajansı ise Ejei’nin, İsrail ve ABD’yi ülkede iç karışıklık yaratmakla suçladığını ve ABD Başkanı Donald Trump’ın protestoları şiddetle bastırmaması gerektiği yönündeki uyarısının yanı sıra uluslararası baskı altında olduğunu vurguladı.

Tahran’ın uluslararası baskı altında olduğunu belirten Trump’ın açıklamalarına İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin, “İran’ın iç meseleleri hiçbir yabancı ülkeyi ilgilendirmez” şeklinde yanıt verdiği biliniyor.

İran hükümetinin protestolara yaklaşımı da değişmiş durumda. Son protestolarda, yetkililer protestocular ile ayrım yapılması gerektiğini vurgularken, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın göstericilere müdahale edilmemesi emrini verdiği aktarılıyor.

İran Parlamentosu, polis memurunun öldürülmesi iddialarını araştırdığını açıklarken, Uluslararası Af Örgütü ise hastaneye yapılan saldırıyı kınayarak uluslararası hukuk ihlali olduğunu belirtti.

Ayrıca, İran hükümeti, aylık yaklaşık yedi dolarlık ödemenin hane halklarına yapılacağını duyurarak enflasyonu kontrol altında tutmayı ve gıda güvenliğini sağlamayı amaçladığını belirtti. Ancak, ödemenin kaynağı ve ekonomiye etkisi konusunda belirsizlik devam ediyor.

İran para biriminin değer kaybı ve enflasyon sorunları karşısında hükümet, tümeni kullanıma sunmuş ancak enflasyonun yüzde 42’yi aştığı belirtilmişti.

Kürt Partiler ve Oğul Rıza Pehlevi Çağrı Yaptı

Kürt partileri, Kirmanşah, İlam ve Loristan’daki rejim suçlarını kınayarak genel grev çağrısında bulunurken, altı Kürt kadın örgütü de protestoların şiddetle bastırılmasını eleştirdi.

Ayrıca, İran’ın devrik Şahı Muhammed Rıza Pehlevi’nin oğlu Rıza Pehlevi de protestolara devam çağrısında bulunarak, İranlıları aynı saatlerde slogan atmaya çağırdı.